Αναδημοσίευση από το περιοδικό του ΣΕΜΑ . Broker’s Time 83, Άρθρα Μαρία Λάρδα-Κουτσούκου*
Το κόστος των υπηρεσιών υγείας αυξάνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα περίθαλψης στην Ελλάδα και διεθνώς. Αν και παράγοντες όπως η γήρανση του πληθυσμού, η τεχνολογική πρόοδος και η αυξημένη ζήτηση συμβάλλουν σε αυτήν την τάση, δεν αποτελούν τη βασική αιτία της συνεχούς ανόδου των δαπανών.
Καθοριστικός παράγοντας είναι ο τρόπος με τον οποίο τιμολογούνται και αποζημιώνονται οι υπηρεσίες υγείας. Το κυρίαρχο μοντέλο αμοιβής κατά πράξη (fee-for-service), όπου οι πάροχοι αποζημιώνονται με βάση τον αριθμό και το είδος των υπηρεσιών που προσφέρουν, δημιουργεί εγγενή κίνητρα για αύξηση του όγκου των ιατρικών πράξεων. Ως αποτέλεσμα, το συνολικό κόστος διογκώνεται συστηματικά, ανεξάρτητα από τις πραγματικές ανάγκες περίθαλψης.
Οι προκλήσεις του συστήματος υγείας
Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει αναμφίβολα τη ζήτηση για υπηρεσίες υγείας, καθώς οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες παρουσιάζουν συχνότερα χρόνιες παθήσεις και ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έρευνα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. το 2025, το 23% του πληθυσμού στην Ελλάδα είναι άνω των 65 ετών, γεγονός που αυξάνει τις ανάγκες για ιατρική φροντίδα και διαχείριση χρόνιων παθήσεων, οι οποίες είναι συχνότερες σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
Παράλληλα, η πρόοδος της ιατρικής τεχνολογίας έχει βελτιώσει σημαντικά τις δυνατότητες διάγνωσης και θεραπείας, ενώ συχνά συνοδεύεται από την εντατικότερη χρήση διαγνωστικών εξετάσεων και υπηρεσιών υγείας. Ωστόσο, οι παράγοντες αυτοί λειτουργούν ενισχυτικά και όχι καθοριστικά. Σε ένα σύστημα όπου η αποζημίωση συνδέεται με την ποσότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, κάθε αύξηση της ζήτησης μεταφράζεται αυτομάτως σε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση του κόστους. Με άλλα λόγια, το ίδιο το μοντέλο λειτουργίας του ιδιωτικού συστήματος υγείας πολλαπλασιάζει τις επιπτώσεις των δημογραφικών και τεχνολογικών εξελίξεων.
Παράλληλα, η ενίσχυση της προληπτικής ιατρικής –αν και αποτελεί θετική εξέλιξη– οδηγεί σε αυξημένη κατανάλωση υπηρεσιών, η οποία, στο πλαίσιο του fee-for-service μοντέλου, μετατρέπεται σε επιπλέον οικονομική επιβάρυνση.
Το fee-for-service ως βασικός οδηγός κόστους
Στη διαμόρφωση του υψηλού κόστους περίθαλψης συμβάλλουν ασφαλώς τα λειτουργικά έξοδα των νοσοκομείων, η φαρμακευτική δαπάνη και οι ιατρικές αμοιβές. Ωστόσο, ο τρόπος τιμολόγησης αποτελεί τον βασικό μηχανισμό που καθορίζει τη συνολική δαπάνη.
Το μοντέλο fee-for-service ενθαρρύνει την αύξηση των ιατρικών πράξεων και συμπαρασύρει το συνολικό κόστος κάθε νοσηλείας περαιτέρω, καθώς η ασφαλιστική μπορεί να ελέγξει μόνο περίπου το 60% του τιμολογίου μέσω των συμβάσεών της με τους παρόχους υγείας.
Έτσι η άνοδος του κόστους δεν είναι απλώς αποτέλεσμα εξωτερικών πιέσεων, αλλά ενσωματωμένη στο ίδιο το μοντέλο λειτουργίας της αγοράς.
Επιπτώσεις στην ασφαλιστική αγορά και στους πολίτες
Η συνεχής αύξηση του κόστους δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών προγραμμάτων υγείας. Οι ασφαλιστικές εταιρείες καλούνται να καλύψουν ολοένα υψηλότερες αποζημιώσεις, γεγονός που οδηγεί σε αυξήσεις ασφαλίστρων και περιορισμούς καλύψεων.
Ως αποτέλεσμα, η επιβάρυνση μετακυλίεται είτε ολικώς είτε μερικώς στον πολίτη, είτε μέσω υψηλότερων ασφαλιστικών εισφορών είτε μέσω μεγαλύτερης ιδιωτικής συμμετοχής στις δαπάνες υγείας.
Η ιδιωτική ασφάλιση σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους
Σε αυτό το πλαίσιο, η ιδιωτική ασφάλιση καλείται να διαδραματίσει έναν πιο σύνθετο ρόλο. Δεν περιορίζεται πλέον στην κάλυψη δαπανών, αλλά λειτουργεί ως μηχανισμός εξισορρόπησης ενός συστήματος που χαρακτηρίζεται από διαρκείς αυξήσεις κόστους.
Η ιδιωτική ασφάλιση εξασφαλίζει ταχύτερη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες περίθαλψης με τεχνολογία αιχμής, ενώ παράλληλα θωρακίζει τα νοικοκυριά έναντι απρόβλεπτων δαπανών που προκύπτουν από σοβαρά περιστατικά. Ωστόσο, η διαχρονική αποτελεσματικότητά της εξαρτάται άμεσα από τον έλεγχο των βασικών παραγόντων που οδηγούν στην αύξηση του κόστους. Την ίδια στιγμή, ενώ το δημόσιο σύστημα εγγυάται την καθολική πρόσβαση των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες, η αυξημένη ζήτηση και η καταπόνηση των υποδομών αναδεικνύουν τον κομβικό ρόλο του ιδιωτικού πυλώνα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα η ιδιωτική δαπάνη αγγίζει το 33% του συνόλου –σύμφωνα με την ετήσια έκθεση “Health at a Glance 2025”–, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της για το εγχώριο υγειονομικό σύστημα.
Εθνική Ασφαλιστική: Προσαρμογή σε μια νέα πραγματικότητα
Η Εθνική Ασφαλιστική, με την πολυετή εμπειρία και την τεχνογνωσία που διαθέτει στον τομέα των ασφαλίσεων, επαναπροσδιορίζει τη στάση της απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις της αγοράς και διαμορφώνει βιώσιμες και αξιόπιστες λύσεις για τους ασφαλισμένους της.
Συγκεκριμένα, η εταιρεία προσφέρει προγράμματα που ενσωματώνουν καινοτόμες παροχές και καλύψεις, διατηρώντας παράλληλα την ισορροπία μεταξύ ποιότητας υπηρεσιών και βιωσιμότητας των ασφαλιστικών προγραμμάτων. Ταυτόχρονα, η στρατηγική της εστιάζει στην απλοποιημένη εμπειρία του ασφαλισμένου μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού, με στόχο την κατάργηση της γραφειοκρατίας και τη διασφάλιση μιας άμεσης, διαφανούς και φιλικής διαδικασίας, από την επιλογή του προγράμματος έως τη στιγμή της αποζημίωσης. Αυτό ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας και αυτονομίας, δίνοντας τη δυνατότητα στον ασφαλισμένο να επιλέγει το κατάλληλο ασφαλιστικό πρόγραμμα για τον ίδιο και την οικογένειά του, σύμφωνα με τις δικές του ανάγκες και τις οικονομικές του δυνατότητες.
Παράλληλα, αναγνωρίζοντας ότι ο ρόλος της ασφάλισης υπερβαίνει την απλή κάλυψη μιας νοσηλείας, η Εθνική Ασφαλιστική επενδύει στρατηγικά σε ένα μοντέλο που εστιάζει στην ολιστική διαχείριση της υγείας, ενθαρρύνοντας τον τακτικό έλεγχο και λειτουργώντας ως ουσιαστικός σύμβουλος υγείας για τον ασφαλισμένο.
Με τις σύγχρονες ανάγκες να μεταβάλλονται διαρκώς, η Εθνική Ασφαλιστική προσφέρει ένα ολοκληρωμένο δίχτυ προστασίας και ασφαλιστικής κάλυψης απέναντι στις προκλήσεις της εποχής.
*Η Μαρία Λάρδα-Κουτσούκου είναι Διευθύντρια Στρατηγικής και Διαχείρισης Χαρτοφυλακίου Υγείας της Εθνικής Ασφαλιστικής.
