Το 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών με τίτλο «Η πρόκληση του δημογραφικού: Διαμορφώνοντας τις αγορές εργασίας του μέλλοντος» θα διεξαχθεί την Τρίτη 11 Νοεμβρίου και την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου στα Χανιά, σε συνεργασία με τον Δήμο Χανίων και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Σε μια εποχή όπου η γήρανση του πληθυσμού και η αύξηση της μακροβιότητας καλούν σε ριζική αναδιαμόρφωση των οικονομιών και των κοινωνιών μας, το συνέδριο φιλοδοξεί να αναδείξει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που αναδύονται στην οργάνωση της αγοράς εργασίας σε ένα περιβάλλον μειωμένου εργατικού δυναμικού.
Η επιτυχημένη απάντηση των χωρών στις προκλήσεις που αναδεικνύονται αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τη διατήρηση του βιοτικού μας επιπέδου. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού λόγω της γήρανσης εκτιμάται ότι μπορεί να προκαλέσει μέχρι το 2050 μείωση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις χώρες του ΟΟΣΑ κατά 8% σε σχέση με το 2021. Η εκτίμηση για την αντίστοιχη μείωση στην Ελλάδα, αν δεν ληφθούν μέτρα, είναι περίπου διπλάσια (15%), λόγω της αυξημένης επιβάρυνσης της χώρας μας από τις δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις.
Στα σενάρια που εξετάζονται για την αντιμετώπιση των προκλήσεων κεντρικό ρόλο έχει η αξιοποίηση δεξαμενών εργατικού δυναμικού, οι οποίες σήμερα εμφανίζουν χαμηλά ποσοστά συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Ειδικότερα στην Ελλάδα, η ανεργία των γυναικών μετρήθηκε στο 11% τον Σεπτέμβριο 2025, ενώ η ανεργία των ανδρών ανήλθε σε 6%. Τον ίδιο μήνα η ανεργία των νέων ηλικίας 15-24 διαμορφώθηκε στο 19%, ενώ η συνολική ανεργία ήταν 8%.
Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για την αύξηση του εργατικού δυναμικού με την ενσωμάτωση περισσότερων γυναικών και νέων. Παράλληλα, αυτό που άμεσα θα μπορούσε να αποδώσει, όπως δείχνουν παραδείγματα από τη διεθνή πρακτική που θα συζητηθούν στο συνέδριο (Ισπανία), είναι η αξιοποίηση της νόμιμης μετανάστευσης για την στοχευμένη κάλυψη ελλείψεων στην αγορά εργασίας.
Την ίδια στιγμή, οι αγορές εργασίας του μέλλοντος θα χρειαστεί να προσαρμοστούν σε συνθήκες που θα κυριαρχούν οι μεσήλικες και οι μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ, ειδικά στην Ελλάδα, το εργατικό δυναμικό το 2050 θα μειωθεί κατά 2 εκατ. σε σχέση με το 2024, σημειώνοντας ποσοστιαία μείωση 30%. Πρόσφατη έρευνα του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, η οποία θα παρουσιαστεί στο Συνέδριο, μελετά την επίδραση της γήρανσης στην παραγωγικότητα των εργαζομένων, όπου φαίνεται ότι δεν επιβεβαιώνεται η κυρίαρχη άποψη ότι η γήρανση επιφέρει αναγκαστικά μείωση της παραγωγικότητας.
Η κατανόηση της σύνδεσης μεταξύ της ηλικιακής δομής του εργατικού δυναμικού και της παραγωγικότητας συνιστά κρίσιμο παράγοντα για τον σχεδιασμό των πολιτικών που θα καθορίσουν την αγορά εργασίας. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη για πολιτικές που προωθούν τη δια βίου μάθηση μέσω της κατάρτισης και της επανακατάρτισης, τη διευκόλυνση της εργασιακής κινητικότητας των 50+ εργαζομένων, τη δημιουργία νέων υπηρεσιών και επαγγελμάτων που σχετίζονται με τη μακροχρόνια φροντίδα και την υγιή γήρανση.
Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί γύρω από τις παρακάτω θεματικές:
- 1η Συνεδρία: Η προσαρμογή της αγοράς εργασίας στις δημογραφικές μεταβολές και τη μακροζωία.
- 2η Συνεδρία: Η γήρανση του εργατικού δυναμικού και οι επιπτώσεις της στην παραγωγικότητα και τη δυναμική της αγοράς εργασίας.
- 3η Συνεδρία: Αντιμετώπιση των ελλείψεων στην αγορά εργασίας σε μια κοινωνία που γερνάει.
- Στρογγυλή Τράπεζα: Πολιτικές λύσεις για τις προκλήσεις της δημογραφικής μετάβασης.
Το συνέδριο θα φιλοξενήσει κορυφαίους Έλληνες και ξένους ειδικούς από τον ακαδημαϊκό και τον πολιτικό χώρο, μεταξύ των οποίων:
- Andrew Scott, Ανώτερος Διευθυντής Οικονομικών στο Ellison Institute of Technology, Οξφόρδη
- Κώστας Μεγήρ, Καθηγητής Οικονομικών, Πανεπιστήμιο Yale
- Νίκη Κεραμέως, Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
- Σέβη Βολουδάκη, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου
- Κωνσταντίνος Γλούμης-Ατσαλάκης, Γενικός Γραμματέας Δημογραφίας και Στεγαστικής Πολιτικής
- Νίκος Μηλαπίδης, Γενικός Γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων
- Tom Bevers, Γενικός Σύμβουλος στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Απασχόλησης του Βελγίου, Πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας για την Απασχόληση της Επιτροπής ELSAC του ΟΟΣΑ
- Γιώργος Παγουλάτος, Πρέσβης, Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον Ο.Ο.Σ.Α
- Maite Alguacil, Καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Jaume I, Επιστημονική Σύμβουλος της Υπουργού Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, Ισπανία.
- Werner Eichhorst, Συντονιστής Κοινωνικών και Εργασιακών Πολιτικών Ευρώπης, IZA Institute of Labor Economics
- Αλεξάδρα Τραγάκη, Καθηγήτρια Οικονομικής Δημογραφίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
- Joanna Tyrowicz, Καθηγήτρια Οικονομικών, Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας
