Τεχνικές συστάσεις προς την Κομισιόν για την ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων – Στόχος η μείωση των διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών
Η θέσπιση ελάχιστων κοινών προτύπων για τα συστήματα εγγύησης ασφαλίσεων (IGS) στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο επίκεντρο των τεχνικών συστάσεων που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η EIOPA προτείνει μια στοχευμένη και αναλογική εναρμόνιση των εθνικών συστημάτων, με στόχο να ενισχυθεί η προστασία των ασφαλισμένων και να περιοριστούν οι σημαντικές αποκλίσεις που καταγράφονται σήμερα μεταξύ των κρατών-μελών, χωρίς ωστόσο να καταργηθεί η δυνατότητα προσαρμογής στις εθνικές ιδιαιτερότητες.
Διαφορετική προστασία για τους ασφαλισμένους στην ΕΕ
Το υφιστάμενο τοπίο χαρακτηρίζεται από ένα μωσαϊκό εθνικών συστημάτων εγγύησης, τα οποία διαφέρουν σημαντικά ως προς το εύρος, την κάλυψη, αλλά και την ίδια την ύπαρξή τους.
Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση πτώχευσης ή κατάρρευσης μιας ασφαλιστικής εταιρείας, η προστασία που απολαμβάνει ένας ασφαλισμένος μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη χώρα στην οποία βρίσκεται ή με το εάν έχει συνάψει το ασφαλιστήριό του διασυνοριακά.
Η EIOPA θεωρεί ότι η κατάσταση αυτή δημιουργεί αβεβαιότητα για τους καταναλωτές και υπονομεύει την ομοιόμορφη λειτουργία της ενιαίας ασφαλιστικής αγοράς.
Οι νέες συστάσεις έρχονται σε συνέχεια της γνωμοδότησης της EIOPA για την αναθεώρηση του Solvency II το 2020, στην οποία η Αρχή είχε επισημάνει την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Στοχευμένη εναρμόνιση, χωρίς κατάργηση της εθνικής ευελιξίας
Η EIOPA υποστηρίζει ότι η προσέγγιση των ελάχιστων κοινών προτύπων είναι ισορροπημένη, αναλογική και αποτελεσματική, ενώ παράλληλα συμβαδίζει με την ευρύτερη ευρωπαϊκή κατεύθυνση για απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου και περιορισμό των διοικητικών επιβαρύνσεων.
Η εφαρμογή της θα μπορούσε να ενισχύσει την προστασία των ασφαλισμένων σε ολόκληρη την ΕΕ, να στηρίξει την ενιαία αγορά και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union – SIU) και να ενισχύσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα στο πλαίσιο της Οδηγίας για την Ανάκαμψη και Εξυγίανση των Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων (IRRD).
Παρά το γεγονός ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις μπορούν να δραστηριοποιούνται διασυνοριακά με μία ενιαία άδεια, το επίπεδο προστασίας των ασφαλισμένων σε περίπτωση αποτυχίας μιας εταιρείας δεν είναι αντίστοιχα εναρμονισμένο.
Όπως επισημαίνει η EIOPA, η απουσία ελάχιστων κοινών κανόνων μπορεί να αφήσει τους καταναλωτές σε κατάσταση αβεβαιότητας, ακόμη και όταν τελικά το ποσό που προβλέπει το ασφαλιστήριό τους καταβάλλεται στο σύνολό του.
Η εμπειρία από προηγούμενες καταρρεύσεις ασφαλιστικών επιχειρήσεων δείχνει, σύμφωνα με την Αρχή, ότι η ύπαρξη επαρκούς χρηματοοικονομικής στήριξης είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση σαφών διαδικασιών, την αποφυγή αναστάτωσης και την ίση μεταχείριση των ασφαλισμένων.
Ποια ασφαλιστήρια θα καλύπτονται
Σε ό,τι αφορά το πεδίο κάλυψης, η EIOPA προτείνει στοχευμένη εναρμόνιση των ασφαλιστικών προϊόντων που θα πρέπει να καλύπτονται από τα εθνικά IGS.
Η πρόταση επικεντρώνεται σε προϊόντα ασφάλισης ζωής και ζημιών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τη μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση στους ασφαλισμένους σε περίπτωση κατάρρευσης μιας ασφαλιστικής επιχείρησης.
Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη η έκταση της διασυνοριακής ασφαλιστικής δραστηριότητας, καθώς και οι τομείς στους οποίους η εναρμόνιση θα μπορούσε να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Κοινοί κανόνες για αποζημιώσεις και προθεσμίες
Η EIOPA εισηγείται επίσης την εναρμόνιση των γεγονότων που οδηγούν στην ενεργοποίηση ενός IGS.
Στόχος είναι να απλουστευθούν τα εθνικά πλαίσια, να ενισχυθεί η προβλεψιμότητα και να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των ασφαλισμένων σε ολόκληρη την ΕΕ.
Παράλληλα, προτείνεται η θέσπιση κοινού χρονικού περιθωρίου για την υποβολή απαιτήσεων, καθώς και ενός ανώτατου ορίου για την καταβολή των αποζημιώσεων.
Έτσι, οι δικαιούχοι θα γνωρίζουν μέσα σε ποιο χρονικό διάστημα μπορούν να αναμένουν την αποζημίωσή τους. Τα κράτη-μέλη, πάντως, θα μπορούν να προβλέπουν ακόμη συντομότερες προθεσμίες.
Η EIOPA προτείνει, επιπλέον, τα IGS να διαθέτουν την ίδια προνομιακή κατάταξη στις διαδικασίες αφερεγγυότητας με τις ασφαλιστικές απαιτήσεις, όπως αυτή προβλέπεται στην εκάστοτε χώρα.
Ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρηματοδότηση των IGS
Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, η EIOPA προτείνει τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για τη διασφάλιση επαρκούς ρευστότητας των συστημάτων εγγύησης ασφαλίσεων.
Ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη θα διατηρούν τη δυνατότητα να επιλέγουν τη μορφή και το ύψος της χρηματοδότησης, ανάλογα με τις εθνικές τους ανάγκες και ιδιαιτερότητες.
Στο επίκεντρο και η σχέση με την IRRD
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σχέση μεταξύ των IGS και της Οδηγίας για την Ανάκαμψη και Εξυγίανση των Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων (IRRD).
Καθώς η ενσωμάτωση και εφαρμογή της οδηγίας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη σε εθνικό επίπεδο, η EIOPA περιορίζεται στη διατύπωση γενικών αρχών και δεν προκρίνει συγκεκριμένο μοντέλο.
Ωστόσο, θεωρεί απολύτως απαραίτητη, κατ’ ελάχιστον, τη θέσπιση σαφών κανόνων για την επίσημη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών εξυγίανσης (NRAs) και των συστημάτων εγγύησης ασφαλίσεων (IGS).
Η συνεργασία αυτή θεωρείται κρίσιμη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση πιθανής κατάρρευσης ασφαλιστικής επιχείρησης και για τη διασφάλιση της προστασίας των ασφαλισμένων.
Το επόμενο βήμα
Με τις τεχνικές της συστάσεις, η EIOPA επιχειρεί να θέσει τις βάσεις για ένα πιο συνεκτικό ευρωπαϊκό δίχτυ προστασίας των ασφαλισμένων, χωρίς να προτείνει την πλήρη ομογενοποίηση των εθνικών συστημάτων.
Η λογική της πρότασης είναι σταδιακή: κοινοί ελάχιστοι κανόνες εκεί όπου οι αποκλίσεις δημιουργούν κινδύνους για τους ασφαλισμένους και την ενιαία αγορά, αλλά διατήρηση εθνικής ευελιξίας όπου αυτή εξακολουθεί να είναι αναγκαία.
